Tạp chí nghiên cứu lập pháp

 

LẬP PHÁP - Bầu cử là sự kiện quan trọng trong sinh hoạt chính trị của đất nước và Nhân dân. Bầu cử bao gồm rất nhiều các hoạt động cụ thể được thực hiện bởi các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân khác, quá trình này khó tránh khỏi có những sai sót hoặc có thể bị cá nhân, tổ chức lợi dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật nhằm vụ lợi. Những sai sót, vi phạm pháp luật trong bầu cử làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của cử tri, của những người ứng cử và cả cá nhân, tổ chức khác. Vì vậy, quyền khiếu nại được xem như một cách thức bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của cá nhân, tổ chức. Bài viết trình bày các quy định pháp luật về khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong hoạt động bầu cử, đồng thời phân tích các bất cập về vấn đề này; trên cơ sở đó, đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực này.

LẬP PHÁP - Nhằm tăng cường giải quyết hiệu quả các vấn đề về biến đổi khí hậu, Liên hợp quốc đã xác định việc trao đổi tín chỉ carbon là một trong những phương thức quan trọng trong việc giảm phát thải khí nhà kính. Thông qua thị trường carbon, các chủ thể có thể bù trừ lượng phát thải bằng cách mua thêm hạn ngạch phát thải hoặc tín chỉ carbon. Để thị trường carbon hoạt động hiệu quả, Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý đầy đủ, rõ ràng và phù hợp với thông lệ quốc tế. Bài viết phân tích ba nội dung liên quan đến khung pháp lý cho thị trường carbon: (i) Quy định pháp luật quốc tế về thị trường carbon; (ii) Quy định pháp luật Việt Nam về thị trường carbon; (iii) Một số kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường carbon ở Việt Nam.

LẬP PHÁP - Hiện nay, nhiều quốc gia đã thừa nhận tài sản mã hoá là tài sản hợp pháp và ban hành khung pháp lý quản lý thị trường tài sản mã hoá. Từ góc nhìn pháp luật so sánh, nội dung bài viết nghiên cứu mô hình điều chỉnh pháp luật tại hai thị trường tài sản mã hoá lớn nhất thế giới là Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU), qua đó rút ra một số gợi mở đối với pháp luật Việt Nam.

LẬP PHÁP - Sao chép và trích dẫn là hai hành vi xâm phạm quyền tác giả phổ biến và nghiêm trọng nhất, đặc biệt đối với các tác phẩm viết. Dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ hiện có điều khoản cho phép “sử dụng văn bản và dữ liệu đã được công bố hợp pháp, công chúng được phép truy cập nhằm mục đích nghiên cứu, huấn luyện và phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI)”. Tuy nhiên, nếu chỉ nêu mục đích sử dụng mà không làm rõ hành vi pháp lý được phép thì việc áp dụng trong thực tế sẽ gặp khó khăn. Bài viết này phân tích định hướng hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ của Việt Nam về hai hành vi này, dựa trên kinh nghiệm của các quốc gia đi trước, nhằm xây dựng một hành lang pháp lý công bằng và phù hợp hơn cho tác giả, đồng tác giả. Qua đó, bài viết hướng đến việc khuyến khích hoạt động sáng tạo trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.

LẬP PHÁP - Bên cạnh các quy định về nghĩa vụ, pháp luật thừa kế còn có các quy định về quyền của người quản lý di sản, trong đó có quyền được hưởng thù lao và được thanh toán chi phí bảo quản di sản. Tuy nhiên, pháp luật hiện không có quy định về điều kiện, tiêu chí xác định mức thù lao, các khoản chi phí quản lý di sản được thanh toán... nên khi phát sinh tranh chấp, kết quả giải quyết của Tòa án đôi khi thiếu nhất quán, không bảo đảm công bằng. Bài viết phân tích những hạn chế của pháp luật về chi phí cho việc bảo quản di sản, làm rõ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn xét xử, qua đó đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện.

Sáng 20/1/2026, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam khai mạc trọng thể tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội).